Geen wijnbelevingen in de reservering.
Ontdek wat tannines zijn, welke wijnen er rijk aan zijn en hoe je ze gebruikt voor een betere wijnbeleving. Pinot Noir is een goed voorbeeld van een rode wijn met lage tannines die daardoor bijzonder toegankelijk is.
8+ Lees meer over de onderzoeken achter rode wijn en hartziekten. De bredere context van polyfenolen en darmbacterien vind je in het artikel over wijn en darmgezondheid. Lees ook: rode wijn en diabetes Meer over rode wijn en hersengezondheid lees je in ons speciale artikel..
Bij verwarmde wijnen zoals gluhwein zijn tannines extra bepalend: een wijn met hoge tannines kan bitter worden. Meer hierover: de juiste basiswijn voor gluhwein. Wil je de techniek van wijnproeven stap voor stap leren? Lees dan Wijn proeven: van beginner tot gevorderde.
polyfenoolgroepen in druiven
3-10
jaar rijping voor zachte tannines
2x
meer tannines in rood dan wit
500+
verbindingen in Cabernet Sauvignon
Tannines zijn polyfenolen: organische verbindingen die van nature voorkomen in planten als beschermingsmechanisme tegen vraat en schimmels. In wijn komen ze hoofdzakelijk uit drie bronnen: de schillen van druiven, de pitten en stelen, en de eikenhouten vaten waarin de wijn rijpt. Hoe langer de most in contact staat met schillen en pitten, een fase die maceratie heet, hoe meer tannines worden opgenomen. Dit verklaart waarom rode wijnen zoveel tannineriijker zijn dan witte: bij rode wijn laat men de schillen erin, bij witte wijn perst men de druiven al vroeg.
Als je meer wilt weten over de keuzes die wijnmakers maken in wijngaard en kelder, lees dan onze uitleg over biologische wijn: wat het betekent, wat biodynamisch inhoudt en of het verschil maakt in het glas.
De rol van eikenhout in het tanninegehalte van wijn is uitgebreid beschreven in De invloed van eikenhout op wijn.
Tannines geven wijn zijn typische samentrekkende mondgevoel. Je kent dat gevoel van sterke zwarte thee of pure chocolade: je tong en wangbinnenzijde voelen droog en iets samengetrokken aan. Dit gebeurt doordat tannines reageren met eiwitten in je speeksel en een binding vormen die dat typische droge effect veroorzaakt. Een effectieve manier om hoge tannines te verzachten is wijn decanteren: zuurstofcontact breekt tanninebindingen open en maakt de wijn ronder en toegankelijker.
Naast mondgevoel spelen tannines een cruciale rol als conserveringsmiddel. Ze remmen oxidatie af en zorgen ervoor dat goede rode wijnen jarenlang, soms decennialang, kunnen rijpen op fles. Zonder voldoende tanninestructuur zou een Barolo of Brunello di Montalcino na vijf jaar al over zijn hoogtepunt heen zijn. De manier waarop het klimaat de tannine-rijping beinvloedt verschilt sterk per wijnregio. Meer over hoe bewaargeschiktheid van Cabernet Sauvignon samenhangt met tanninestructuur lees je in ons artikel over Cabernet Sauvignon bewaren en rijpingstijden. Meer over hoe bewaargeschiktheid van Cabernet Sauvignon samenhangt met tanninestructuur lees je in ons artikel over Cabernet Sauvignon bewaren en rijpingstijden. Meer over hoe bewaargeschiktheid van Cabernet Sauvignon samenhangt met tanninestructuur lees je in ons artikel over Cabernet Sauvignon bewaren en rijpingstijden. Meer over hoe bewaargeschiktheid van Cabernet Sauvignon samenhangt met tanninestructuur lees je in ons artikel over Cabernet Sauvignon bewaren en rijpingstijden. Meer over hoe bewaargeschiktheid van Cabernet Sauvignon samenhangt met tanninestructuur lees je in ons artikel over Cabernet Sauvignon bewaren en rijpingstijden.
Jonge tanninrijke wijnen voelen strak en soms hard aan omdat de tanninemoleculen kort en los van elkaar zijn. Naarmate de wijn rijpt op fles, polymeriseren die moleculen: ze vormen steeds langere ketens die minder binding aangaan met speekseleiwit. Dat is waarom een jonge Bordeaux na tien jaar op de kelder een volledig andere, rondere textuur heeft dan hetzelfde wijntje vers van het rek. De tannineconcentratie is dan niet lager, maar de structuur is fundamenteel veranderd.
Wijnmakers spreken over tannines als over de backbone van een wijn. Hoe je die structuur bewust ervaart, legt de psychologie van wijnproeven uit.: ze geven structuur, net zoals zuren frisheid geven en alcohol gewicht. Een goed gebalanceerde rode wijn heeft tannines die in harmonie zijn met de fruitconcentratie en de zuurgraad. Is er te weinig fruit ten opzichte van de tannines, dan voelt de wijn droog en hard aan. Is er te veel fruit en te weinig tannine, dan mist de wijn ruggengraat en wordt hij al snel plat.
De kwaliteit van tannines is minstens zo belangrijk als de hoeveelheid. Rijpe tannines, afkomstig van druiven die volledig zijn uitgegroeid voor de oogst, voelen zijdeachtig en fluweelzacht aan. Onrijpe tannines van te vroeg geoogste druiven zijn groen en straf: ze geven een ruwe, samentrekkende sensatie die zelfs ervaren drinkers minder prettig vinden. Producenten als Sassicaia uit de Toscaanse Bolgheri-streek of Ridge Vineyards in Californie staan bekend om hun perfecte timing van de oogst voor maximale tanninekwaliteit. De maceratiefase is ook de reden dat de duur van schilcontact zo bepalend is voor de tanninestructuur. Het volledige wijnmaakproces van druif tot fles laat zien hoe elke productiestap de uiteindelijke smaak bepaalt. De maceratiefase is ook bepalend voor de tanninestructuur. Het volledige wijnmaakproces van druif tot fles laat zien hoe elke productiestap de smaak bepaalt. De maceratiefase is ook bepalend voor de tanninestructuur. Het volledige wijnmaakproces van druif tot fles laat zien hoe elke productiestap de smaak bepaalt. De maceratiefase is ook bepalend voor de tanninestructuur. Het volledige wijnmaakproces van druif tot fles laat zien hoe elke productiestap de smaak bepaalt.
Bij het proeven van wijnen als Merlot versus Cabernet Sauvignon merk je de tanninewaardes direct: Merlot heeft zachtere, fijnere tannines die direct toegankelijk zijn, terwijl Cabernet Sauvignon grotere, stevigere tanninebouwstenen heeft die eerst moeten rijpen. Datzelfde principe geldt voor het bekende onderscheid tussen Pinot Noir, de lichtste rode wijn met minimale tannines, en Nebbiolo, de druif van Barolo, die een van de rijkste tanninestructuren van alle wijnen heeft.
Bij de wijnproductie bepaalt de maceratiefase in sterke mate het uiteindelijke tanninegehalte. Tijdens maceratie weken de druivendoppen, pitten en soms stelen in het gegiste druivensap. Hoe langer die fase duurt, hoe meer tannines in de wijn terechtkomen. Een lichte Beaujolais Nouveau macereert drie tot vijf dagen voor een zacht, fruitig karakter. Een Amarone della Valpolicella macereert twee tot drie weken, wat bijdraagt aan zijn rijke, tanninestrakke structuur die pas na vijf tot tien jaar volledig openbloeide.
Naast de tannines die vanuit de druif komen, draagt het rijpen in eikenhouten vaten bij aan de tannineopbouw van een wijn. Nieuwe eikenhouten vaten geven meer tannines af dan gebruikte vaten, en kleinere vaten van 225 liter (Bordeaux-barrique) hebben meer contact per liter wijn dan grote foudres van 500 liter of meer. Wijnmakers spelen bewust met de verhouding nieuw en gebruikt hout om de gewenste structuur te bereiken.
Eikenhouttannines zijn van nature zachter en ronder van karakter dan druiftannines. Ze geven ook vanille-, kokosnoot- en kruidnuances aan de wijn. Een Rioja Reserva rijpt minimaal drie jaar waarvan minstens een jaar in vat, terwijl een Rioja Gran Reserva minimaal vijf jaar rijpt met twee jaar in eikenhout. Dat langere vatcontact is direct terug te proeven in de zachte, geintegreerde tanninetextuur die typisch is voor traditionele Rioja-stijl.
Wil je zelf ervaren hoe tannines van eikenhout versus druif smaken? Een geleid proeverijmoment bij een kleinschalig wijndomein biedt de perfecte context om dezelfde wijn in verschillende rijpingsstijlen naast elkaar te proeven.
Open tanninrijke wijnen minimaal 30 tot 60 minuten voor het drinken. Giet de wijn in een brede decanteerkaraf zodat de tannines ruimte krijgen om te zachten.
Vetten in rood vlees, lam of gevogelte binden aan tannines en neutraliseren het samentrekkende gevoel. Dit maakt zware wijnen plotseling zacht en fluweelachtig.
Oude kazen als Parmigiano-Reggiano of Manchego werken uitstekend met tanninrijke wijnen: het vet en eiwit vangt de tannines op en verzacht de structuur.
Een jonge Barolo of hoge Cabernet Sauvignon kan baat hebben bij extra cellerijping. Wacht vier tot tien jaar om de tannines echt zacht te laten worden.
Rode wijn te koud serveren benadrukt de tannines en maakt de wijn harder. Serveer tanninrijke wijnen op 16 tot 18 graden Celsius voor de beste tanninebalans.
Een wijnproeverij onder begeleiding van een sommelier leert je snel het verschil herkennen tussen rijpe, zachte tannines en harde, onrijpe tannines.
Bij Wijnreis vind je cursussen en workshops waarbij ervaren sommeliers je alles leren over tannines, zuurgraad en smaakbalans. Proef het verschil zelf.
Gecertificeerde wijnleraren leggen je de fijne kneepjes van tannines en smaakbalans uit.
Vergelijk wijnen met hoge en lage tannines naast elkaar onder professionele begeleiding.
Kies een groepscursus of een prive-sessie op maat, afgestemd op jouw niveau en smaken.
Bekijk hoe de tanninewaardes van Merlot en Cabernet Sauvignon van elkaar verschillen en wat dat voor jouw keuze betekent.
Verdiep je in de smaakprofielen van rode wijnen en leer welke tanninestructuren per druif typisch zijn.
Leer hoe decanteren tannines zachter maakt en de smaak van je wijn volledig open trekt.
Tannines zijn polyfenolen: natuurlijke verbindingen die je vindt in druivenschillen, stelen, pitten en in eikenhouten vaten. Ze geven wijn zijn samentrekkende, droge mondgevoel en spelen een sleutelrol als antioxidant en conserveringsmiddel.
Wijnen gemaakt van Cabernet Sauvignon, Nebbiolo, Petite Sirah en Shiraz staan bekend om hun hoge tanninegehalte. Cabernet Sauvignon heeft dikke schillen en kleine bessen, wat resulteert in een stevige tanninebouw die pas na jaren rijpen zijn beste kant laat zien.
Decanteren is de meest effectieve methode: door de wijn bloot te stellen aan zuurstof verzachten de tannineketens en worden de smaken ronder. Voedsel zoals kaas, vlees of roomsauzen binden ook aan tannines en verminderen het samentrekkende gevoel aanzienlijk.
Witte wijnen bevatten nauwelijks tannines, omdat de druivenschillen bij de meeste productieprocessen vroeg worden verwijderd. Een eikengerijpte Chardonnay kan via de vaten kleine hoeveelheden tannines opnemen, maar dat blijft verwaarloosbaar vergeleken met rode wijnen.
Ja: tijdens het rijpen polymeriseren tanninemoleculen en vormen ze langere ketens die minder samentrekkend aanvoelen. Daardoor smaken oudere vintages zoals Barolo of Nuits-Saint-Georges zachter en ronder dan jonge exemplaren van dezelfde wijn.
Tannines hebben antioxidante eigenschappen en staan in verband met de vermindering van oxidatieve stress in het lichaam. Ze zijn echter slechts een van de vele polyfenolen in wijn: de totale bijdrage aan gezondheid hangt sterk af van de hoeveelheid geconsumeerde wijn en andere leefstijlfactoren.
Druiftannines komen uit de schillen, pitten en stelen van de bes en zijn vaak robuuster en strakker van structuur. Tannines afkomstig van eikenhouten vaten zijn zachter en geven meer vanille- en kruidnoten aan de wijn. Wijnmakers combineren beide bronnen bewust om de gewenste balans te bereiken.