Geen wijnbelevingen in de reservering.
De 100-punten schaal van Robert Parker is de bekendste beoordelingsmethode voor wijn ter wereld. Maar wat zegt een 94 eigenlijk over wat je in het glas krijgt?
Iconische wijnen. Zelden verkrijgbaar, dikwijls collectiewaardig. Denk aan Petrus, Screaming Eagle of DRC Romanee-Conti.
De zoete plek voor de meeste kopers. Goed te drinken, prijzen lopen uiteen van betaalbaar tot hoog.
Degelijke wijnen zonder tekortkomingen. Hier vind je de meeste wijnen in de supermarkt en slijterij.
Robert Parker jr. was advocaat, geen wijnschrijver. In 1978 stuurde hij zijn eerste Wine Advocate op eigen kosten op naar abonnees, zonder adverteerders en zonder belangen bij de wijnhandel. Dat was revolutionair. Wijnkritiek was tot dan toe het domein van insiders die belangen hadden bij wat ze beoordeelden.
Zijn methode: blind proeven, scores zoals op school, en een onafhankelijke stem. De eerste editie kostte vijf dollar per jaar. Inmiddels is zijn oordeel over een Bordeaux-primeur genoeg om de prijs van een wijn te verdubbelen of te halveren. Een stijging van twee punten op zijn schaal kan een chateau een miljoen extra opleveren. Een goede fles als cadeau kiezen? Lees dan ook onze gids over Wijngeschenken: hoe kies je de perfecte fles.
Parker trok zich terug als hoofdcriticus in 2012, maar de Wine Advocate bestaat nog steeds. Het team van critici gebruikt zijn schaal en methode. De invloed van zijn paleit is nog steeds merkbaar in welke wijnstijlen internationale erkenning krijgen: rijp, vol, met duidelijke fruitexpressie. Wijnmakers die zijn smaak begrepen, pasten hun wijnstijl aan. Dat fenomeen heet ‘Parkerization’. Of dat goed of slecht is, hangt af van wie je het vraagt.
Wil je begrijpen wat tannines en zuurgraad bijdragen aan een wijnscore, lees dan ook onze pagina over tannines in wijn.
Startpunt 50, niet 0
De schaal begint bij 50 om te voorkomen dat slechte wijnen een vernederende nulscore zouden krijgen. In de praktijk komt alles onder 80 zelden in de handel.
Blind of open proeven
Parker proefde aanvankelijk altijd blind. Later erkende hij ook gewoon uit glas, wat critici hem aanrekenden als potentiele bron van bias.
Niet iedereen scoort hetzelfde
Andere critici van de Wine Advocate scoren systematisch anders dan Parker. Een 92 van Antonio Galloni is niet automatisch gelijk aan een 92 van Parker.
Bordeaux als ijkpunt
Parkers invloed is het sterkst merkbaar in Bordeaux, Napa Valley en Rhone. In Duitsland, Elzas en natuurwijnstijlen telt zijn mening relatief minder.
De meest gebruikte vuistregel: kies bij een onbekende wijn voor een score van 90 of hoger als veiligheidsnet. Dat geldt zeker als je wijn koopt als cadeau of voor een bijzondere gelegenheid. Maar het is geen absolute waarheid. Parker drinkt anders dan jij. Zijn smaakprofiel neigt naar rijpe, volle wijnen met veel fruit en een goede tanninstructuur. Ben jij meer van elegante, lichte Bourgondische stijlen, dan passen zijn 95-punterswijnen misschien helemaal niet bij je paleit.
Praktischer is om de score te combineren met andere informatie: de druif, de regio, het jaar. Een 88-punter uit een goed jaar in de Rhone van een kleine producent kan de 93-punter van een groot negoce overstijgen. Lees ook over de smaakprofielen van rode wijn om beter te begrijpen wat jij zoekt in een glas.
Een ander praktisch punt: hoge scores drijven prijzen op. Wijn met 95 punten kost soms drie keer zoveel als een wijn met 91 punten, terwijl het proefverschil voor de gemiddelde drinker minimaal is. De prijsstijging na een hoge score is reeel en direct: wijnhandelaren verhogen prijzen de dag na publicatie.
Een van de bekendste wijnmagazines ter wereld, ook met een 100-punten schaal. Wine Spectator heeft meer critici en dekt bredere stijlen, inclusief meer Italiaanse en Spaanse wijnen. Hun Top 100 elk jaar is een mijlpaal in de sector.
Het Britse tijdschrift Decanter beoordeelt anders: hun medailles (zilver, goud, platina) en World Wine Awards zijn erg invloedrijk in Europa. Bijzonder sterk in klassieke Europese stijlen.
De Wine & Spirit Education Trust (WSET) gebruikt een beschrijvend systeem zonder punten. Het richt zich op structuuranalyse: zuurgraad, tannine, afdronk, balans. Dit systeem leer je tijdens formele wijnopleidingen.
Vinous (opgericht door Antonio Galloni, oud-criticus van Wine Advocate) en James Suckling hanteren beide de 100-punten schaal. Suckling staat bekend om hoge scores genereus te geven, wat zijn beoordelingen voor critici minder onderscheidend maakt.
Op Wijnreis vind je wijncursussen en workshops waar je leert proeven, beoordelen en de taal van wijn begrijpen.
Van basisprincipes tot gevorderd proeven: cursussen voor elk niveau, gegeven door gecertificeerde sommeliers.
Begeleid proeven met uitleg over regio, druif en stijl. Je proeft niet alleen, je begrijpt wat je proeft.
Wijnworkshops als teamactiviteit of cadeau. Interessant, toegankelijk en altijd met een deskundige begeleider.
Tannine is een van de sleutelelementen waar Parker op beoordeelt. Begrijp wat tannine doet in een wijn.
Een overzicht van de voornaamste smaakprofielen bij rode wijn: van licht en fruitig tot vol en kruidig.
Hoge Parker-scores gaan vaak naar wijnen die baat hebben bij decantatie. Leer wanneer en hoe je decanteer.
Alles van 90 punten en hoger geldt als uitstekend en is een veilige aankoopkeuze. Wijnen tussen 85 en 89 zijn zeer goed en bieden vaak betere prijs-kwaliteitsverhouding. Onder de 80 punten kom je zelden iets tegen in de gangbare handel.
Robert Parker trok zich in 2012 terug als hoofdbeoordelaar. De Wine Advocate wordt nu gerund door een team van critici, waaronder gerenommeerde namen als Lisa Perotti-Brown MW en Yohan Castaing. Het systeem en de schaal zijn hetzelfde gebleven, maar de individuele smaak verschilt per criticus.
Niet per se. Een score is de mening van een specifieke proever op een specifiek moment. Twee punten verschil zegt weinig over de werkelijke smaakervaring. Bovendien scoort niet elke criticus op dezelfde manier: een 90 van Parker is anders dan een 90 van James Suckling.
Parker koos voor een beginpunt van 50 om te voorkomen dat een wijn een vernederende nulscore of lage score zou krijgen die geen werkelijke betekenis had. In de praktijk heeft een wijn al een bepaald basisniveau als hij in een fles zit: hij is tenminste wijn. Alles onder 75 is slecht, alles onder 70 komt nauwelijks op de markt.
Enorm. Een stijging van drie punten op de Parker-schaal kan de prijs van een Bordeaux met twintig tot veertig procent doen stijgen. Sommige chateaux zagen hun primeurprijzen verdubbelen na een 100-punter. De dag na publicatie van hoge scores zijn flessen soms al uitverkocht bij grote wijnhandelaren.
Ja, meerdere. Wine Spectator en James Suckling gebruiken ook een 100-punten schaal. Decanter werkt met medailles en bandbreedtes (zilver, goud, platina). De Jancis Robinson-schaal loopt van 12 tot 20 en is populair in Europa. WSET gebruikt een beschrijvend systeem zonder punten, gericht op structuuranalyse.
Ja, en dat is een veelbesproken punt. Wijnmakers die gericht zijn op hoge Parker-scores kozen jarenlang voor rijpere druiven, meer extractie en meer nieuw eiken. Dit fenomeen wordt Parkerization genoemd. Sommige Bordeaux-chateaux veranderden hun stijl merkbaar in de jaren negentig en nul. Tegenwoordig is er een kentering: elegantie en frisheid zijn opnieuw in trek, ook bij de critici van de Wine Advocate.